Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
28 / 10 / 2021

Είχα γράψει παλιότερα ότι δεν μου άρεσε το Blade Runner που έφτιαξε ο Villeneuve, δεν μου άρεσε καθόλου· έτσι, ανησυχούσα ότι και το Dune θα ήταν το ίδιο πράγμα. Ήμουν αρκετά προκατειλημμένος, οφείλω να παραδεχτώ.

Και, έχοντας δει το τρέιλερ, δεν είχα σχηματίσει και πολύ καλή εντύπωση για την ταινία. Κυρίως εξαιτίας του νεαρού πρωταγωνιστή. Δε μου φαινόταν ότι ο Chalamet ταιριάζει στον ρόλο του Πολ Ατρείδη, αλλά περισσότερο ίσως να ταίριαζε να παίξει σε καμιά ταινία Χάλι Πλόπερ. Δεν είμαι από εκείνους που πιστεύουν σε στερεότυπα alpha male και τέτοιες μπαρούφες, αλλά στο Dune οι ευγενείς ζουν σε μια κοινωνία πολεμιστών, εκπαιδεύονται από μικροί στη μάχη σώμα με σώμα· πώς είναι δυνατόν αυτός ο τύπος να είναι τόσο λεπτοκαμωμένος; Διαβάζοντας το Dune του Herbert δεν φανταζόμουν έτσι τον Πολ, σε καμία περίπτωση. Ούτε «φουσκωτό» τον φανταζόμουν, φυσικά, αλλά ούτε κι έτσι. Περισσότερο, κάτι σαν τους αρχαίους Έλληνες πολεμιστές τον φανταζόμουν: λεπτό αλλά μυώδη. Σε τελική ανάλυση, έτσι είναι οι κανονικοί πολεμιστές.

Και μετά, βλέπω στο τρέιλερ αυτό τον τύπο να υποδύεται τον Πολ ενώ είναι το πετσί και το κόκαλο. Ε, εντάξει, λέω, μαλακία θα είναι η ταινία...

Παραδόξως ίσως, δεν ήταν.

Το ακόμα πιο παράξενο είναι πως, καθώς παρακολουθείς την ταινία, ο Chalamet αρχίζει να σου φαίνεται ολοένα και περισσότερο ότι ταιριάζει στον ρόλο του, έστω κι αν έχεις ξεκινήσει να τη βλέπεις (σαν εμένα) προκατειλημμένος εναντίον του. Παίζει πολύ καλά.

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι κάποιος άλλος ίσως να έπρεπε να είχε τον ρόλο του Πολ Ατρείδη, όμως τελικά κι αυτός μού άρεσε.

Η ταινία ήταν εξωφρενικά καλή. Δεν περίμενα να ήταν τόσο καλή. Ήταν μεγάλη ταινία, αλλά δεν καταλάβαινες πώς πέρασε η ώρα. Με είχε απορροφήσει. Και πάλι δεν είναι ολόκληρο το βιβλίο του Dune· είναι το μισό. Θα δούμε και συνέχεια, προφανώς. Μπορώ να πω ότι χαλάστηκα όταν τελείωσε εκεί, στη μέση. Γαμώτο! ήθελα κι άλλο.

Είναι πολύ πιστή στο βιβλίο του Herbert· δεν έχει σαχλαμάρες. Δεν έχει καμία σχέση μ’εκείνη την ανουσιότητα που ήταν το τελευταίο Blade Runner, αν και παρατηρείς κι εδώ κάποια από τα φετίχ του Villeneuve. Ο άνθρωπος πρέπει να έχει μανία με τα αγαλματίδια, ή είναι η ιδέα μου; Τίποτα από αυτά, όμως, δεν είναι ενοχλητικό ή αρνητικό. Όλα ταιριάζουν. Όλα κάνουν την ταινία καλύτερη.

Οι ερμηνείες είναι καταπληκτικές. Οι διάλογοι είναι ρεαλιστικοί. Η ατμόσφαιρα είναι... ατμοσφαιρική. Τα πάντα φαίνονται σαν να είναι αληθινά παρότι καταφανώς εξώκοσμα. Ακόμα κι ο Βαρόνος Χαρκόνεν, που στην ταινία του David Lynch ήταν άθλιος, εδώ είναι τρομερός. Οι Χαρκόνεν είναι ζώα, είναι κτήνη. Καταπληκτικά τούς απεικονίζει ο Villeneuve.

Τα ορνιθόπτερα είναι απίστευτα ρεαλιστικά φτιαγμένα, και ποτέ δεν τα είχα φανταστεί τόσο όμορφα. Τώρα θέλω να αγοράσω ένα!

Ακόμα κι όταν βλέπεις τον Chalamet να μονομαχεί, έχοντας αυτή τη λεπτοκαμωμένη διάπλαση, για κάποιο λόγο δεν σου φαίνεται περίεργο που βάζει κάτω τους αντιπάλους του.

Η πλοκή της ταινίας δεν είναι βιαστική, ούτε του εντυπωσιασμού, ούτε όλο μάχες και ανόητες φιγούρες. Τα ειδικά εφέ απλώς προσθέτουν στην ατμόσφαιρα και στην πλοκή· δεν προσπαθούν να τις αντικαταστήσουν με ανούσια γραφικά.

Δεν μπορώ να σκεφτώ τίποτα το αρνητικό για την ταινία, αυτή τη στιγμή. Το μόνο που με παραξένεψε λίγο είναι ότι ο Dr Kynes του βιβλίου είναι, στην ταινία, γυναίκα. Ωστόσο, δεν μπορώ να πω ότι αλλάζει κάτι ιδιαίτερο με αυτό· έτσι κι αλλιώς, ο ρόλος του, ακόμα και στο βιβλίο, είναι περιορισμένος.

Παρότι ήξερα συνεχώς τι θα γίνει παρακάτω, ούτε λεπτό δεν βαρέθηκα. Και τώρα, απλά περιμένω τη συνέχεια.

Shai-Hulud is my master.

(Για γράψουμε αυτή τη σύντομη κριτική, ζώα δεν έπαθαν κακό, άνθρωποι δεν εμβολιάστηκαν με πειραματικά δηλητήρια, ούτε τα λαμόγια της κορονοκρατίας πληρώθηκαν.)

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]